Wielu działkowiczów zaczyna urządzanie ogrodu od zakupu roślin i mebli ogrodowych, zostawiając kwestię układu przestrzeni na później. Taki sposób działania często kończy się po kilku latach przesadzaniem krzewów, przebudową ścieżek czy zmianą lokalizacji tarasu. Przemyślany plan ogrodu i to przygotowany, zanim ruszą pierwsze prace, pozwala uniknąć większości tych problemów i cieszyć się przestrzenią bez ciągłych poprawek. Istnieje kilka najważniejszych kwestii, które to decydują o tym, czy ogród po latach wciąż spełnia swoją funkcję, czy wymaga kolejnej przebudowy.
Dlaczego warto zaplanować ogród przed rozpoczęciem prac?
Ogród, podobnie jak wnętrze domu, funkcjonuje najlepiej wtedy, gdy poszczególne jego części są ze sobą powiązane w spójną całość. Strefa wypoczynkowa, część użytkowa i nasadzenia ozdobne powinny współgrać pod względem układu, bo od tego w głównej mierze zależy ich funkcjonalność i estetyka. Brak takiego planu bywa główną przyczyną sytuacji, kiedy to rośliny dobrane są do siebie przypadkowo, ścieżka przebiega przez ciasno rozrośnięte krzewy, a oczko wodne zasypywane jest przez liście.
Z tego powodu coraz więcej właścicieli działek decyduje się na skorzystanie z usług firm zajmujących się kompleksowym wykonywaniem ogrodów. Taka współpraca pozwala już na starcie ustalić układ funkcjonalny całej przestrzeni z uwzględnieniem poszczególnych jej fragmentów, co w dłuższej perspektywie oszczędza czas i pieniądze potrzebne na późniejsze poprawki.
Warto przy tym pamiętać, że plan ogrodu nie musi oznaczać sztywnego, niezmiennego układu. Dobrze przygotowany projekt wyznacza raczej pewien kierunek rozwoju przestrzeni, z myślą o tym, jak ogród będzie wyglądał po pierwszym sezonie, ale i po kilku latach, kiedy nasadzenia zdążą już urosnąć, a niektóre elementy będą wymagały korekty. Takie podejście różni się od doraźnego dodawania kolejnych elementów bez odniesienia do reszty ogrodu.
Na co zwrócić uwagę na etapie planowania?
Nasłonecznienie poszczególnych części terenu decyduje o tym, gdzie można założyć rabaty kwiatowe, a gdzie lepiej sprawdzi się trawnik lub strefa cienista z roślinami lubiącymi mniej światła. Rodzaj gleby ma z kolei wpływ na dobór roślin oraz na to, czy konieczne będzie jej wzbogacenie przed nasadzeniami.
Rodzina z małymi dziećmi inaczej zorganizuje przestrzeń niż osoby planujące uprawę warzyw czy właściciele psa potrzebującego miejsca do biegania. Wyznaczenie stref funkcjonalnych już na etapie planowania pozwala uniknąć sytuacji, w której na przykład grill sąsiaduje bezpośrednio z rabatą wymagającą stałej pielęgnacji, a ścieżka do domu prowadzi przez środek trawnika zamiast wzdłuż jego krawędzi.
Działki o nierównej powierzchni czy ze spadkiem wymagają innego podejścia niż tereny płaskie. Dotyczy to odprowadzania wody opadowej i rozmieszczenia poszczególnych stref. Zignorowanie tego aspektu na etapie planowania często prowadzi do problemów z podtapianiem trawnika czy osiadaniem nawierzchni w kolejnych sezonach.
Ścieżki wyznaczone bez wcześniejszego przemyślenia często nie pokrywają się z naturalnymi trasami, którymi domownicy i tak będą chodzić na co dzień, co po pewnym czasie prowadzi do wydeptanych skrótów na trawniku. Zaplanowanie układu komunikacyjnego razem z resztą ogrodu pozwala uniknąć takiej sytuacji już od pierwszego sezonu.
Elementy, o których łatwo zapomnieć na etapie planowania
Poza głównymi strefami ogrodu istnieje kilka mniej oczywistych kwestii, które warto uwzględnić już na wczesnym etapie, ponieważ ich dodanie po zakończeniu prac bywa znacznie trudniejsze i kosztowniejsze. Wśród nich najczęściej wymienia się:
- system odprowadzania wody opadowej, szczególnie istotny na działkach o nierównym ukształtowaniu terenu,
- dostęp do źródła wody w różnych częściach ogrodu, ułatwiający późniejsze podlewanie i pielęgnację,
- oświetlenie ścieżek oraz stref wypoczynkowych, planowane razem z układem instalacji elektrycznej,
- miejsce na przechowywanie narzędzi i sprzętu ogrodowego, uwzględnione poza główną strefą wypoczynkową.
Dobrze zaplanowany ogród nie wymaga po kilku latach gruntownej przebudowy, a jedynie bieżącej pielęgnacji. To właśnie dlatego etap planowania, choć często traktowany jako formalność poprzedzająca właściwe prace, zasługuje na tyle samo uwagi co same nasadzenia czy wykończenie ścieżek.
Rozmowa z ekipą realizującą ogród, jeszcze zanim powstanie ostateczny projekt, zwykle pozwala wychwycić większość z wymienionych kwestii na wczesnym etapie. Firmy specjalizujące się w tego rodzaju realizacjach, takie jak StawyOgrodyMaszyny, na co dzień spotykają się z sytuacjami, w których brak planu na starcie prowadził do kosztownych poprawek już po zakończeniu prac. Doświadczenie zdobyte przy wielu różnych działkach pozwala im zwrócić uwagę na aspekty, które osobom planującym ogród po raz pierwszy łatwo umykają.
